eMakulatura

Cholernie mocna miłość; L. van Dijk

Kiedy opisywałam swoje wrażenia po książce dr Joanny Ostrowskiej „mężczyźni z różowym trójkątem” (https://malgoskababula.wordpress.com/2016/08/27/mezczyzni-z-rozowym-trojkatem/), zakończyłam swoją recenzję w ten sposób:

To ważna książka, która jest nielicznym już świadectwem losów osób homoseksualnych w czasach wojny. To także książka, która dała odwagę kilku innym osobom, żeby głośno opowiedzieć o swoim życiu. Ale zbyt wielu odważnych nie było, a wraz ze śmiercią jednego z nich (2011), już nie poznamy takich historii. Dlatego tym cenniejsza jest ta książka, że jest aktem wielkiej odwagi ze strony Autora oraz świadectwem okrucieństwa i ludzkiej głupoty.

Dzisiejsza moja propozycja przywodzi podobne refleksje, chociaż uderza w nieco inną nutę. Ale nadal aktualne pozostaje to, iż takie świadectwa mają charakter jednostkowy… a szans na ich większą liczbę jest również coraz mniej.

Mamy tutaj opowieść o pięknej, prawdziwej miłości. Takiej ponad wszelki granicami (geograficznymi, społecznymi i rozumu także). Ale też o młodzieńczej naiwności i potężnej sile charakteru zbudowanej na strachu. Opisane wydarzenia są po stokroć prawdziwe, a ich cechą szczególną jest to, iż nie dotykają one kwestii samego paragrafu 175. Esencją opowieści jest szukanie miłości w bodajże najtrudniejszych czasach dla świata. Potem rozpoczyna się mozolna walka o to, aby owa miłość mogła przetrwać z całym swoim pięknem. Wbrew mnożącym się przeciwnościom.

W dużym skrócie (alias uproszczeniu) młody polski gej zakochuje się w młodym niemieckim geju. Tymczasem wokół trwa druga wojna światowa, a nasz bohater (z pochodzenia Torunianin), całkowicie wbrew rozumowi, ulokował swoje uczucia w żołnierzu Wermachtu. Działania zbrojne rozdzielają kochanków, a tylko jedno zachowanie powodowane lękiem o życie „oblubieńca” sprawia, że ich sekret przestaje być tajemnicą. O uczuciu łączącym tych dwoje dowiaduje się dowództwo niemieckie. Następują przesłuchania, torturowanie i osadzenie w więzieniu. A potem lata troski i oczekiwań.
To jest jedna strona tej historii.
Druga, to opowieść o konfrontacji z najbliższymi. Jak powiedzieć starszemu bratu, że jest się osobą heteronormatywną? Jak dodać do tego, że kocha się kogoś, z kim ten brat każdego dnia walczy?

Mnie poruszyła olbrzymia trwałość tego uczucia, niesamowita konsekwencja bohatera książki. Stefan K. przez całe powojenne życie ukrywał swoją orientację seksualną. Obarczony doświadczeniami z czasów wojny, każdego dnia drżał, żeby jego sekret nie wyszedł na jaw. Wielokrotnie zmieniał zdanie w kwestii zgody na opowiedzenie jego historii. Finalnie dał zielone światło na opublikowanie książki, z zastrzeżeniem, że może to nastąpić dopiero po jego śmierci. Jak bardzo można stłamsić człowieka… jak można go zastraszyć i tym samym zdeterminować jego życie.

Dla mnie opowieść ta miała jeszcze inny aspekt. Wspominałam kiedyś, że mam olbrzymi sentyment do Torunia, który był rodzinnym miastem mojej Babci i z którego pochodzi moja Mama. W Toruniu mam Ciocię. W miarę regularnie odwiedzam ją w jej mieszkaniu. A to znajduje się tuż przy dawnej siedzibie Gestapo. Tej samej, w której torturowano Stefana K. (zdjęcie pierwsze). Później był tam komisariat Policji, a dzisiaj urządzono w tym budynku nowoczesne lofty. Ciekawe, czy ich mieszkańcy znają historię tego miejsca…

Drugie zdjęcie to „okrąglak”, czyli więzienie. Znajduje się ono na starówce. Tam przebywał Stefan K.

57343437_3112495295442767_6295310213457117184_n (1)57555519_421672511714576_1139533443005153280_n

Wyd. Ha!art
2017
Stron 208
35 zł

Przekład: Agata Chmielecka, Filip Fierek

Najnowsze artykuły:

Kiedy w 2015 roku ukazała się książka Katarzyny Surmiak-Domańskiej „Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość”, nie było dla mnie dużym zaskoczeniem, że …

Narracja, którą przyjęła Autorka jest skąpa, a wręcz momentami uwierająca. Zdania nie ujmują swoją konstrukcją, ale w tej prostocie jest pełnia emocji. …

Małgorzata Babula

Małgorzata Babula

Co i dlaczego warto przeczytać?
Na co szkoda czasu i pieniędzy?
O tym jest eMakulatura.

Znajdziesz tu reportaże (te niedawno wydane i te, które warto sobie przypomnieć), kryminały (chociaż tych będzie niewiele), opowiadania (j.w.) oraz powieści (tych nieco więcej). Będzie trochę nowości, trochę “nieoczywistości” i garstka rzeczy zakurzonych, ale wartych przypomnienia.

Czasami wkradnie się coś poza protokołem.
Chętnie odpowiem też na Twoje pytania.

Cieszę się, że jesteś.
Małgośka Babula

Małgorzata Babula

Małgorzata Babula

Co i dlaczego warto przeczytać?
Na co szkoda czasu i pieniędzy?
O tym jest eMakulatura.

Znajdziesz tu reportaże (te niedawno wydane i te, które warto sobie przypomnieć), kryminały (chociaż tych będzie niewiele), opowiadania (j.w.) oraz powieści (tych nieco więcej). Będzie trochę nowości, trochę “nieoczywistości” i garstka rzeczy zakurzonych, ale wartych przypomnienia.

Czasami wkradnie się coś poza protokołem.
Chętnie odpowiem też na Twoje pytania.

Cieszę się, że jesteś.
Małgośka Babula